Nieuwsbrief van het
Wenckebach Instituut
Jaargang 3, nummer 3
mei 2007

Incompetent

 

‘Van alle Nederlanders is 83 procent, en van de leraren zelfs 86 procent, voorstander van een parlementair onderzoek naar de onderwijsvernieuwingen van de afgelopen jaren.’
‘De verplichte invoering van het “nieuwe”, competentiegerichte leren in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) in 2008 gaat niet door. Aanleiding is het grote aantal klachten van leerlingen. De invoering wordt twee jaar uitgesteld, tot 1 augustus 2010, om scholen tijd te geven om het nieuwe onderwijs beter te organiseren.’

Een willekeurig greep uit de vele krantenartikelen die de afgelopen weken over het nieuwe leren verschenen. Centraal in het debat staat ‘het nieuwe leren’, een onderwijsvorm waarbij leerlingen en studenten meer zelf verantwoordelijk worden gesteld voor hun lesprogramma.
Het nieuwe leren wordt verguisd. Het wordt geïdentificeerd met aan hun lot overgelaten leerlingen die zelf maar moeten ontdekken wat ze nog niet weten maar wel zouden moeten weten. Vaardigheden gaan boven kennis. Ze leren wel debatteren maar weten niet waar het over gaat. Contacturen zijn uit den boze en tentamens hoeven niet meer.

Het UMCG werd recent uitgeroepen tot het beste leerbedrijf van ons land. De prijs is een initiatief van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Een van de redenen voor de prijs is, aldus het juryrapport, onze voortrekkersrol bij het in de praktijk brengen van het competentiegericht leren, een onderdeel van het nieuwe leren …

Inconsequent? Het lijkt er wel op. Tenzij je kritisch de invoering van het competentiegericht leren in ogenschouw neemt. Het is in tegenstelling tot wat het lijkt, erg arbeidsintensief. Als docent moet je je aansluiten bij de interesse en de leerstijl van iedere student. Je moet aantrekkelijke en uitdagende werkvormen bedenken. Waarom? Om de student te helpen zich te concentreren en zich de stof eigen te maken. Als toetsvorm wordt een proeve van bekwaamheid gebruikt. Je laat zien hoe je een patiënt behandelt of verpleegt en waarom je handelt zoals je handelt. En omdat je een proeve maar één keer over mag doen, is het belangrijk om van te voren je kennis te testen. Gewoon met een multiple-choice tentamen. Eén proeve van bekwaamheid kost de docent een halve dag. En dat voor iedere student!

Competentiegericht leren is dus een heel arbeidsintensieve werkvorm. Niet alleen voor de student maar ook voor de docent. Dus wie denkt dat het nieuwe leren de werkdruk verlicht, komt bedrogen uit. Het is juist een dúre vorm van onderwijs. Met overigens wel goede resultaten. Het zorgt voor studenten die de ideale werknemer van de toekomst zijn. Mensen die weten hoe en waar zij hun kennis kunnen opduikelen, die hun vaardigheden kunnen oefenen en die weten welk gedrag zij moeten toepassen. Dat vraagt om investeringen.

Voor een dubbeltje op de eerste rang zitten, hoort daar niet bij. Dat maakt de student juist incompetent.

Petrie Roodbol

hoofd a.i. Wenckebach Instituut

Terug naar voorpagina