Uit literatuuronderzoek blijkt dat de kwaliteit van zorg in verpleeghuizen gerelateerd is aan het opleidingsniveau van verpleegkundigen. Waar meer hbo-verpleegkundigen werken, zijn de uitkomsten van zorg beter.

Astrid Tuinman (docent en onderzoeker aan de Academie voor Verpleegkunde van de Hanzehogeschool) en Yvonne ten Hoeve (onderzoeker bij het Wenckebach Instituut) hebben een literatuurreview verricht naar de invloed van meer en hoger opgeleide verpleegkundigen op verschillende uitkomsten van de zorg zoals decubitus, vallen en ongewenst gewichtsverlies.

Kwetsbare ouderen
De komende jaren wordt Nederland geconfronteerd met een toenemend aantal ouderen. Tuinman: 'In 2008 bedroeg het percentage ouderen boven de 65 jaar bijna 15% van de totale bevolking. Verwacht wordt dat dit aantal in 2035 ongeveer 24% is. De relatief grootste toename betreft de groep kwetsbare ouderen van 80-85 jaar. Dit impliceert dat de vraag naar verpleeghuiszorg stijgt en dat de diversiteit in de zorgvraag verandert.'

Specifieke zorg
De veranderende zorgvraag van kwetsbare ouderen vereist specifieke zorg die verricht wordt door professionals die een somatische en psychische ontregeling op tijd signaleren. Helaas is de kwaliteit van zorg in Nederlandse verpleeghuizen de laatste jaren afgenomen, mede doordat hoger opgeleid personeel is vervangen door personeel met een lagere opleiding. Ten Hoeve vertelt: 'Wij willen weten wat de optimale personeelssamenstelling is voor het leveren van een goede kwaliteit van zorg. Met andere woorden: welke zorgverleners zijn nodig om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat er minder valincidenten zijn?'

Hoger opgeleid, betere zorg
Het review laat vooral zien dat kwaliteit van zorg in verpleeghuizen niet alleen is gerelateerd aan het aantal verpleegkundigen maar in nog sterkere mate aan het opleidingsniveau van verpleegkundigen. Ten Hoeve: 'Je zou het kunnen zien als een pleidooi voor het aanstellen van meer en beter opgeleid personeel. Waar meer hbo-verpleegkundigen werken, blijken de uitkomsten van de zorg beter te zijn.' Tuinman vult aan: 'Enkele onderzoeken impliceren bovendien dat de extra kosten voor hoger opgeleid en dus duurder personeel worden terugverdiend door een betere kwaliteit van zorg. Zo is er bijvoorbeeld een afname geconstateerd van valincidenten, decubitus, incontinentie, mobiliteit en hospitalisatie.'

Over de onderzoekers
Tuinman en Ten Hoeve maken deel uit van de kenniskring van het lectoraat Verpleegkundige Innovatie en Positionering (V.I.P.). Zij doen samen met lector Petrie Roodbol onderzoek naar de verpleegkundige positionering en de daarmee samenhangende kwaliteit van zorg in verpleeghuizen. De bevindingen van het review hebben Tuinman en Ten Hoeve gepresenteerd tijdens het congres 'Building Healthier Nations' van de International Council of Nurses in Durban, Zuid Afrika.

Voor meer informatie over het onderzoek kunt u contact opnemen met Yvonne ten Hoeve (t) 050 3619272

Marjo Keijer